Dit is volgens de wetenschap het minst ideale leeftijdsverschil tussen twee kinderen

Hoeveel jaar kun je het beste tussen twee kinderen laten zitten? Sommige ouders willen hun kinderen het liefst kort na elkaar krijgen, zodat ze samen kunnen opgroeien. Anderen wachten liever tot hun oudste wat zelfstandiger is. Maar bestaat er eigenlijk een leeftijdsverschil dat minder ideaal is dan andere?

Onderzoekers hebben gekeken naar de tijd tussen twee zwangerschappen en de mogelijke gevolgen voor moeder en kind. Daaruit blijkt dat vooral één situatie extra aandacht verdient: een nieuwe zwangerschap kort na de vorige bevalling.

Vooral dit korte leeftijdsverschil vraagt om extra aandacht

Wie twee kinderen kort na elkaar krijgt, heeft soms maar weinig tijd om te herstellen van de eerste zwangerschap en bevalling. Dat kan niet alleen pittig zijn in het dagelijks leven, maar speelt ook een rol in het medische onderzoek naar de tijd tussen zwangerschappen.

Het Amerikaanse American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) adviseert vrouwen om een nieuwe zwangerschap binnen zes maanden na een bevalling te vermijden. Ook bij een periode van minder dan achttien maanden wordt geadviseerd de mogelijke voor- en nadelen met een zorgverlener te bespreken. Onderzoek laat namelijk verbanden zien tussen korte tussenpozen en een verhoogde kans op bepaalde zwangerschaps- en geboortecomplicaties.

Dat betekent niet dat er automatisch iets misgaat wanneer kinderen kort na elkaar worden geboren. Het gaat om kansen op complicaties, niet om een voorspelling voor een individueel gezin.

Bovendien is het belangrijk om onderscheid te maken tussen de tijd tussen twee bevallingen en de tijd tussen een bevalling en het ontstaan van de volgende zwangerschap. Dat laatste is de periode waar veel medische onderzoeken naar kijken.

Wat betekent dat voor het leeftijdsverschil tussen kinderen?

Stel: een moeder bevalt in januari van haar eerste kindje en raakt in mei opnieuw zwanger. Als de tweede zwangerschap ongeveer negen maanden duurt, worden haar kinderen ongeveer zestien maanden na elkaar geboren.

Voor ouders kan dat precies zijn wat ze voor ogen hadden. Twee jonge kinderen die later misschien dezelfde interesses delen, samen spelen en in dezelfde levensfase zitten. Maar voor de moeder betekent het ook dat haar lichaam relatief kort de tijd heeft gehad om te herstellen.

Dat is een van de redenen waarom artsen aandacht besteden aan de tussenpoos tussen zwangerschappen. Bij een korte periode kunnen onder meer het herstel van de moeder en de aanvulling van voedingsstoffen een rol spelen. Ook is in onderzoek een verband gevonden met een hogere kans op vroeggeboorte bij zeer korte tussenpozen.

Daarbij geldt een belangrijke nuance: een leeftijdsverschil van zestien maanden is op zichzelf geen medische diagnose. De gezondheid van de moeder, eerdere zwangerschappen en andere persoonlijke omstandigheden zijn eveneens van belang.

Is een groter leeftijdsverschil dan beter?

Dat zou je misschien denken, maar zo eenvoudig is het niet. Ook een langere periode tussen zwangerschappen is niet automatisch ideaal voor iedere vrouw.

Een grote systematische review uit 2023, waarin 129 onderzoeken met in totaal ruim 46 miljoen zwangerschappen werden meegenomen, vond dat zowel zeer korte tussenpozen als tussenpozen van vijf jaar of langer samenhingen met een verhoogde kans op bepaalde ongunstige zwangerschaps- en geboorte-uitkomsten, vergeleken met een periode van achttien tot 23 maanden tussen zwangerschappen.

En wat is dan het ideale leeftijdsverschil?

Wie hoopt op één duidelijk antwoord, komt bedrogen uit. Er bestaat geen wetenschappelijk bewezen leeftijdsverschil dat voor alle gezinnen het beste is. Onderzoek naar medische risico’s is bovendien iets anders dan onderzoek naar de band tussen broers en zussen of de belasting voor ouders.

Voor de medische kant is het verstandig om vooral te kijken naar de tijd tussen de bevalling en een volgende zwangerschap. Bij een korte tussenpoos, en zeker wanneer je binnen zes maanden opnieuw zwanger wilt worden, is overleg met een verloskundige of arts verstandig. De persoonlijke situatie kan daarbij veel uitmaken. En langer dan vijf jaar wachten, zou dus ook nadelen hebben.

oor het gezinsleven spelen weer andere vragen mee. Hoe zelfstandig is het oudste kind? Hoeveel hulp is er beschikbaar? En hoe groot is de wens om snel opnieuw zwanger te worden?

Een leeftijdsverschil van anderhalf jaar kan voor het ene gezin goed werken, terwijl een verschil van vier of vijf jaar voor een ander gezin prettiger voelt.

De belangrijkste conclusie? Wacht nog even na je bevalling met opnieuw zwanger worden. Ze zeggen niet voor niets: negen maanden zwanger, negen maanden ontzwangeren…